Σκουπίδια: ένα πρόβλημα για αντιμετώπιση

Σκουπίδια: ένα πρόβλημα για αντιμετώπιση

ΑΠΟΨΕΙΣ > ΆρθραΤης σύνταξης

Το θέμα της διαχείρισης των απορριμμάτων έχει εξελιχθεί σε ένα από τα πιο σοβαρά προβλήματα με σοβαρές περιβαλλοντικές, οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες.

Ενώ τα σκουπίδια μας αυξάνονται ραγδαία, δυστυχώς ακόμα και σήμερα απουσιάζει μια συγκροτημένη πολιτική σε κεντρικό, περιφερειακό/τοπικό επίπεδο για το πρόβλημα των απορριμμάτων.

Η παραγωγή αποβλήτων δείχνει αυξητικές τάσεις. Επομένως αποκτά πρωταρχική σημασία ο ορισμός βασικών αρχών όπως είναι η ανάκτηση και η διάθεση, για να βελτιωθεί το πλαίσιο διαχείρισης των αποβλήτων.

 

Η λύση όμως σίγουρα δεν είναι να ψάχνουμε διαρκώς πού θα βάλουμε τα σκουπίδια μας με την χωροθέτηση νέων  ΧΥΤΑ ή μονάδων καύσης.Τα σκουπίδια όπου και αν καταλήγουν - ακόμα και σε ένα καλά σχεδιασμένο ΧΥΤΑ ή μια σύγχρονη μονάδα καύσης- προκαλούν επιβάρυνση στο περιβάλλον και στην κοινωνία και είναι άδικο να επιβάλουμε την ταφή ή καύση τεράστιων ποσοτήτων απορριμμάτων σε περιβαλλοντικά υποβαθμισμένες περιοχές. Η λύση βρίσκεται στην ανάληψη της ευθύνης από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, την κεντρική διοίκηση, την περιφερειακή/τοπική αυτοδιοίκηση αλλά και τους πολίτες, για να προωθήσουμε μια πολιτική μηδενικών αποβλήτων, να μειώσουμε την ποσότητα των απορριμμάτων μας κατά 80-90% σε ορίζοντα μιας 5ετίας.

 

Ο σημερινός τρόπος ζωής έχει αλλάξει αρκετά τη σύσταση των σκουπιδιών που παράγουμε καθημερινά, ενώ έχει αυξηθεί κατά πολύ το ποσοστό των συσκευασιών που καταλήγουν στα απορρίμματα. Η παραγωγή αποβλήτων συσκευασιών αποτελεί σημαντική μορφή ρύπανσης και ταυτόχρονα πραγματική ή εν δυνάμει σπατάλη φυσικών πόρων, που πρέπει με κάθε μέσο να περιοριστεί στο ελάχιστο δυνατό.

Η ταφή των απορριμμάτων δεν αποτελεί πλέον πανάκεια λόγω των περιβαλλοντικών επιπτώσεων και των κινδύνων ρύπανσης των εδαφών και του υδροφόρου ορίζοντα. Η μόνη λύση είναι η ευρεία ανακύκλωση των απορριμμάτων. Με την ανακύκλωση γίνεται εξοικονόμηση πρώτων υλών και ενέργειας.

 

Ανακύκλωση είναι η επεξεργασία υλικών που, αν και τα προορίζαμε για απορρίμματα, διατηρούν μέρος της αξίας τους και μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, ωφελώντας το περιβάλλον και την οικονομία.

Οργανικά απορρίμματα, τηγανέλαια, λαμπτήρες, μπαταρίες, ληγμένα φάρμακα, άχρηστά οικοδομικά υλικά κλπ. δυστυχώς όλα καταλήγουν στους χώρους της υγειονομικής ταφής ΧΥΤΑ, πράγμα που σημαίνει μεγάλο όγκο απορριμμάτων, περιβαλλοντική μόλυνση, κίνδυνο φωτιάς, αλλά και μεγάλη σπατάλη υλικών που μπορούν να φανούν πολύτιμα σε χρήση οικιακής αλλά και ευρύτερης κλίμακας. Την τελευταία δεκαετία υπολογίζεται ότι έχουμε αυξήσει την οικιακή παραγωγή σκουπιδιών πάνω από 15%, και το ποσοστό αυτό αυξάνεται συνεχώς.

 

Πρέπει να καταρτιστεί και να τεθεί άμεσα σε εφαρμογή ολοκληρωμένο σχέδιο  εναλλακτικής διαχείρισης με δεσμευτικούς ποσοτικούς στόχους μείωσης διαφόρων κατηγοριών αποβλήτων. Να εφαρμοστεί πρόγραμμα επαναχρησιμοποίησης/ανακύκλωσης για όλες τις κατηγορίες υλικών για τα οποία υπάρχουν ήδη συλλογικά συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης (ηλεκτρικά/ηλεκτρονικά απόβλητα, παλιά ελαστικά, ορυκτέλαια, μπαταρίες, συσσωρευτές, οχήματα τέλους κύκλου ζωής). Συγχρόνως θα πρέπει, να επεκταθεί η εναλλακτική διαχείριση και για άλλες κατηγορίες υλικών που μέχρι σήμερα καταλήγουν ανεξέλεγκτα στο περιβάλλον, όπως απόβλητα εκσκαφών, οικοδομών, κατεδαφίσεων (μπάζα), έπιπλα, ρουχισμός, χρησιμοποιημένα/ληγμένα φάρμακα, επικίνδυνα οικιακά απόβλητα, μαγειρικά λάδια, χημικά και οι συσκευασίες τους.

Τα πράσινα/οργανικά απορρίμματα (αποφάγια και κλαδέματα) αποτελούν το 35-40% του συνολικού όγκου των απορριμμάτων και είναι κυρίως υπεύθυνα για την παραγωγή επικίνδυνων στραγγισμάτων και βιοαερίου στους χώρους ταφής. Για την διαχείριση των οργανικών απορριμμάτων τους θα πρέπει να οργανωθούν με αποτελεσματικό τρόπο προγράμματα κομποστοποίησης, θέτοντας σαφείς ποσοτικούς στόχους μείωσης, δίνοντας κίνητρα στους πολίτες να συμμετέχουν και ενημερώνοντας τους συστηματικά για τα οφέλη της.

 

Σύμφωνα με την Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη «Θεματική Στρατηγική για την Πρόληψη και την Ανακύκλωση των Αποβλήτων» (ΘΣΠΑΑ) δημιουργούνται 250 θέσεις εργασίας ανά 10.000 τόνους αποβλήτων που ανακυκλώνονται, 20-40 αν η ίδια ποσότητα αποτεφρωθεί και 10 αν καταλήξει σε ταφή. Οι δραστηριότητες επαναχρησιμοποίησης δημιουργούν ως και 500 θέσεις εργασίας ανά 10.000 τόνους υλικών, χωρίς να επηρεάζουν τις θέσεις εργασίας στους τομείς παραγωγής νέων προϊόντων.

 

Οι επιδιωκόμενες λύσεις θα πρέπει, προκειμένου να είναι βιώσιμες, να συνοδεύονται από ουσιαστική ενημέρωση, ευαισθητοποίηση και συμμετοχή των πολιτών στην μείωση – διαχείριση – διαλογή των απορριμμάτων, ώστε να έχουμε την όσο το δυνατόν μεγαλύτερη μείωση των απορριμμάτων που τελικώς θα καταλήξουν στους ΧΥΤΥ.

Ας αναλάβουμε όλοι τις ευθύνες μας – πολίτες, αιρετοί άρχοντες, φορείς διαχείρισης – προκειμένω να χαραχθεί μια ουσιαστική πολιτική διαχείρισης των απορριμμάτων και ας πάψουν κάποιοι να αντιμετωπίζουν την διαχείριση των απορριμμάτων ως μια ευκαιρία «διαχείρισης χρημάτων».

 

Άλλα άρθρα στην ίδια κατηγορία: Άρθρα